آموزش نصب Composer روی ویندوز، لینوکس و macOS در ۶ مرحله تصویری

هر کسی که مدتی وارد دنیای برنامه‌نویسی PHP می‌شود، با احتمال خیلی زیاد نام Composer را می‌شنود. کامپوزر در PHP ابزاری است که اکثر پروژه‌های متوسط و بزرگ از آن استفاده می‌کنند. در این آموزش در ۶ گام تصویری، نحوه نصب composer در ویندوز، لینوکس و مک را یاد می‌گیرم و در پایان نیز اشاره کوتاهی به شیوه کار با آن می‌کنم.

کامپوزر یک ابزار مدیریت وابستگی‌های پکیج (Dependency Manager) در PHP است. فرض کنید می‌خواهید در پروژه خود از یک کتابخانه آماده برای ارسال ایمیل یا کار با دیتابیس php استفاده کنید. در حالت عادی، می‌بایست به‌صورت دستی تمام فایل‌ها آن کتابخانه را دانلود کنیم. سپس در مسیرهای مناسب قرار دهیم. در نهایت نیز با فراخوانی، از آن‌ها استفاده کنیم.

با استفاده از ابزار composer به‌جای اینکه کتابخانه‌ها و پکیج‌ها را دستی دانلود و مدیریت کنیم، کافی است نام پکیج را بدهیم تا تمام کارهای دانلود، نصب، فراخوانی و حتی آپدیت نسخه‌ها را انجام دهد.

این ابزار زمانی کاربردی‌تر است که پروژه ما وابسته به چندین کتابخانه و پکیج باشد. کامپوزر نسخه‌های سازگار هر کتابخانه را بررسی می‌کند تا در نهایت همه چیز بدون تداخل و خطا اجرا شوند. به همین دلیل، تقریباً اکثر پروژه‌های مدرن PHP (و فریمورک‌های PHP نظیر Laravel یا Symfony) با کامپوزر سروکار دارند.

نصب Composer در ویندوز

قاعدتاً قبل از نصب کامپوزر، لازم است که PHP را روی ویندوز خود داشته باشید. اگر از xampp یا WampServer یا Laragon و سایر برنامه‌های مشابه استفاده می‌کنید، مفسر PHP برای شما نصب شده است.

برای دانلود فایل نصبی composer، به سایت رسمی آن، یعنی getcomposer.org بروید.

در صفحه اول، روی دکمه Download بزنید. در صفحه جدید می‌توانید دستورهای Command-line را مشاهده کنید. برای سادگی، ما از بسته نصبی استفاده می‌کنیم. برای دانلود فایل exe روی لینکی که در اوایل صفحه با نام Composer-Setup.exe وجود دارد کلیک کنید. (مشابه تصویر زیر)

نصب کامپوزر با فایل نصبی

حالا فایلی که دانلود شد را اجرا کنید. سپس مراحل زیر را طی کنید.

در صفحه اول، بدون فعال‌سازی تیک Developer Mode دکمه Next را بزنید. با فعال‌سازی این مورد، می‌توانید مسیر نصب composer را شخصی‌سازی کنید. معمولاً به‌طور پیش‌فرض مسیر نصب مناسبی انتخاب می‌شود.

این مرحله فقط در صورتی نمایش داده می‌شود که تیک Developer Mode را فعال کنید. در این بخش از شما خواسته می‌شود که مسیر دلخواه برای نصب کامپوزر را تعیین کنید.

اکنون باید مسیر مفسر PHP را مشخص کنید. اگر PHP روی سیستم نصب باشد، معمولاً به صورت خودکار شناسایی می‌شود.

در تصویر زیر می‌بینید که به‌طور خودکار، مسیر PHP که همراه با نصب xampp روی سیستم من نصب شده شناسایی و انتخاب شده است.

اگر می‌خواهید برای نصب composer از ابزارهای تغییر IP استفاده کنید، می‌توانید مشخصات آن را اینجا وارد کنید. در حال حاضر چالش خاصی در استفاده از کامپوزر با اینترنت ایران وجود ندارد. بنابراین بدون تغییر تنظیمات، به مرحله بعدی می‌رویم.

در این صفحه تنظیمات نصب را به ما نشان می‌دهد و با کلید روی Install فرایند نصب کامپوزر روی ویندوز آغاز می‌شود.

بررسی وضعیت composer

پس از پایان نصب، می‌توانید خط فرمان را باز کرده و دستور زیر را بنویسید. اگر بدون خطای خاص، نسخه کامپوزر به شما نمایش داده شد، یعنی نصب موفقیت‌آمیز بوده است.

اگر از قبل از نصب کامپوزر، خط فرمان شما باز بوده، یک‌بار آن را ببندید و باز کنید تا Pathها به‌روزرسانی شوند.

composer --version

در تصویر زیر می‌بینید که نسخه 2.8.11 کامپوزر روی سیستم من نصب است. همچنین مفسر PHP نسخه 8.2.12 برای آن استفاده می‌شود.

نصب کامپوزر PHP در لینوکس

برای نصب composer روی لینوکس می‌توانید صرفاً از دستورهای ترمینال استفاده کنید. توجه داشته باشید که حتماً باید PHP روی سیستم شما نصب باشد و با دستور php قابل استفاده باشد.

ابتدا فایل نصبی را دانلود می‌کنیم. می‌توانید از ابزارهای wget یا curl نیز استفاده کنید.

php -r "copy('https://getcomposer.org/installer', 'composer-setup.php');"

سپس آن را با دستور php اجرا می‌کنیم.

php composer-setup.php

در نهایت باید فایل اجرایی composer را به مسیر عمومی سیستم عامل ببریم تا قابل استفاده و در دسترس باشد.

با دستور زیر، فایل composer.phar را به مسیر /usr/local/bin/composer می‌بریم:

sudo mv composer.phar /usr/local/bin/composer

اکنون با اجرای دستور زیر می‌توانیم مطمئن شویم که فرایند نصب کامپوزر به درستی انجام شده است:

composer --version

نصب composer در macOS

اگر کاربر مک هستید، می‌توانید فقط با استفاده از ترمینال نصب را انجام دهید. دستورهای این بخش مشابه دستورهای لینوکس است.

ابتدا فایل نصبی را دانلود و با نام composer-setup.php ذخیره می‌کنیم. می‌توانید ترمینال را در مسیر خاص که برای دانلود فایل‌ها استفاده می‌کنید باز کنید.

php -r "copy('https://getcomposer.org/installer', 'composer-setup.php');"

سپس آن را با php اجرا می‌کنیم. واضح است که پیش از نصب composer باید PHP را روی سیستم داشته باشیم.

php composer-setup.php

در نهایت، فایل اجرایی را به مسیر عمومی می‌بریم تا قابل استفاده و در دسترس باشد.

sudo mv composer.phar /usr/local/bin/composer

اکنون اگر دستور زیر را در ترمینال اجرا کنید، باید نسخه composer را بدون خطا نشان دهید؛ یعنی نصب با موفقیت انجام شده است.

composer --version

اگر ابزار Homebrew را دارید، می‌توانید صرفاً با دستور زیر نصب کامپوزر را به‌طور کامل انجام دهید:

brew install composer

کامپوزر چگونه پکیج‌ها را مدیریت می‌کند؟

بعد از اینکه نصب composer انجام شد، می‌توانید خیلی راحت از آن در پروژه‌های PHP استفاده کنید.

برای نصب یک پکیج در فولدر پروژه، کافی است دستور composer require را اجرا کنید. باید نام پکیج را نیز برای آن مشخص کنیم. مثلاً در دستور زیر، پکیج monolog را نصب می‌کنیم.

composer require monolog/monolog

دستور بالا، یک کتابخانه معروف برای مدیریت لاگ‌ها را دانلود و به پروژه اضافه می‌کند.

کامپوزر برای مدیریت پکیج‌ها از فایلی به نام composer.json استفاده می‌کند. در این فایل لیستی از پکیج‌های مورد نیاز پروژه و نسخه‌های آن‌ها ذخیره می‌شود.

هر بار که بخواهیم پروژه را روی یک سیستم جدید راه‌اندازی کنیم، می‌بایست با اجرا کردن دستور زیر، همه پکیج‌های مورد نیازش را نصب و تنظیم کنیم:

composer install

با استفاده از ابزار composer مدیریت وابستگی‌ها و نصب پکیج‌ها با چند دستور ساده انجام می‌شود.

امیدوارم با این آموزش بتوانید نصب کامپوزر را به راحتی انجام دهید. اگر سؤال یا خطایی در روند نصب داشتید، از بخش دیدگاه‌ها مطرح کنید.